Cảnh giác với hiện tượng trẻ dậy thì sớm

Nếu bé gái 8 tuổi hoặc nhỏ hơn đã có ngực, và bé trai 9 tuổi hoặc nhỏ hơn đã có râu, nghĩa là bé bị dậy thì sớm.

Bệnh không chết người ngay nhưng khiến tâm sinh lý của trẻ phát triển không bình thường và là nguy cơ dẫn đến những bệnh nguy hiểm khác.

Ở châu Âu và Mỹ, người ta nhận thấy trong vòng 180 năm qua tuổi dậy thì đang giảm đi với tốc độ 1 – 3 tháng trong mỗi 10 năm. Những năm gần đây, tại Mỹ, tuổi dậy thì của phái nữ là 8 – 13 tuổi còn phái nam là 9 – 14 tuổi. Ở ta chưa có thống kê về tuổi dậy thì và nhiều người thường căn cứ vào câu nói của ông bà xưa: “Nữ thập tam, nam thập lục” và cho rằng tuổi dậy thì của bé gái là 13 còn của bé trai là 16.

PGS Nguyễn Hữu Đức nhận định, nếu cho rằng ông bà xưa ghi nhận tuổi dậy thì hơi trễ do quan sát những biểu hiện đã thật rõ nét của lứa tuổi này, cộng với tuổi dậy thì trải qua thời gian dài có giảm, thì tuổi dậy thì của bé gái ở nước ta phải từ tám tuổi trở lên, bé trai phải từ chín tuổi trở lên.

136

 

Như vậy, nếu bé gái trổ mã ở tuổi là tám hoặc nhỏ hơn tám với các dấu hiệu phát dục như ngực nở to, có kinh nguyệt, nổi mụn, mọc lông nách hoặc lông mu nhiều, tăng chiều cao nhanh chóng; bé trai ở tuổi là chín hay nhỏ hơn với các dấu hiệu miệng đã đầy ria mép, tăng kích thước dương vật hay tinh hoàn, giọng nói trầm đi… thì có thể coi là đã bị dậy thì sớm.

Căn bệnh này trước đây ít gặp, trong 100 trường hợp thì hãn hữu mới có 4 – 5 trẻ mắc phải, nhưng hiện ngày càng phổ biến, thậm chí cả trẻ mới 5 – 6 tuổi cũng đã mắc. Trong đó thường thấy xảy ra ở bé gái hơn bé trai.

Hiện tượng dậy thì sớm là do đâu?

Theo PGS Hữu Đức, trước hết, do tự thân cơ thể bé có những rối loạn về mặt sinh dục đưa đến dậy thì sớm. Thí dụ như có u bướu ở vùng dưới đồi hoặc ở tuyến tùng nằm ở não bộ có thể gây tăng tiết estrogen sớm để làm dậy thì. Nguyên nhân tự thân rối loạn có tính chất cá biệt và rất hiếm xảy ra. Chính hai nguyên nhân còn lại dưới đây là đáng quan tâm hơn cả.

1. Do ăn thịt bò, heo, gà… nhiễm estrogen

Dậy thì sớm đã được ghi nhận ở những bé hay uống sữa bò, dùng các sản phẩm chế biến từ sữa bò, ăn thịt heo, gà bị nhiễm estrogen. Lâu nay trong chăn nuôi công nghiệp người ta vẫn hay lạm dụng nhiều các chất gọi là “hoóc môn tăng trưởng” nhằm thúc các con vật nuôi phát triển.

Trong các hoóc môn tăng trưởng đó có estrogen hoặc các tiền chất có thể chuyển hóa thành estrogen. Estrogen từ bên ngoài môi trường đưa vào cơ thể người được gọi là xenoestrogen. Bé gái chưa đến tuổi dậy thì nhưng lại tiếp xúc với xenoestrogen do tiêu thụ sản phẩm từ chăn nuôi công nghiệp sẽ có nguy cơ dậy thì sớm.

Estrogen chính là một hoóc môn sinh dục nữ. Cơ thể bé gái chưa dậy thì nhưng do tiếp xúc với xenoestrogen xem như có một lượng estrogen có trong cơ thể, nó sẽ kích hoạt vùng dưới đồi và tuyến yên ở não tiết ra các estrogen này hướng dục (gonadotropins) đánh thức buồng trứng làm việc và làm xuất hiện sớm những hiện tượng đặc trưng của giới tính nữ.

2. Bao bì nhựa có phtalat cao

Cho đến nay đã có những chứng cứ xác đáng cho thấy bé gái dậy thì sớm do nhiễm các “dẫn chất phtalat”. Dẫn chất phtalat gồm nhiều chất hữu cơ như monobutyl phtalat (MBP), dibutyl phtalat (DBP), benzylbutyl phtalat (BZBP), diethylhexyl phtalat (DEHP), monomethyl phtalat (MMP),… Các dẫn chất này thường được dùng làm chất hóa dẻo cho các bao bì nhựa như chai, can, túi, bao, đầu núm vú, bình sữa, trong đồ chơi trẻ con bằng chất dẻo, nhựa…

Trong quá trình sử dụng các sản phẩm này, các dẫn chất phtalat nếu bị một tác động nào đó sẽ thôi ra (ngấm ra từ từ) và theo đường tiêu hóa vào trong cơ thể. Tác hại của chúng là làm xáo trộn nội tiết, khiến trẻ bị dậy thì sớm trước tuổi.

Một công trình nghiên cứu năm 2009 của Chou YY và cộng sự thực hiện tại khoa y, Đại học quốc gia Chen Kung (Đài Loan) trên 30 bé gái dậy thì sớm so với 33 bé gái bình thường cho thấy, trong nước tiểu bé gái dậy thì sớm chứa lượng MMP cao hơn nhiều so với bé gái bình thường, và kết luận MMP có thể là một nguyên nhân môi trường gây dậy thì sớm ở bé gái Đài Loan.

Cũng vì tác hại của dẫn chất phtalat nên hiện nay Nghị viện châu Âu không cho phép dùng DBP và DEHP có trong đồ chơi trẻ em và cả trong mỹ phẩm. Đối với chúng ta, nên dùng cẩn thận các sản phẩm nhựa dẻo như PVC vì có thể chứa các dẫn chất phtalat. Không nên chế biến thức ăn quá nóng trong các tô chén, bao bì bằng nhựa mà thay bằng vật đựng bằng sứ bởi nhiệt độ quá nóng sẽ làm các phtalat dễ thôi ra.

Cũng về tình trạng trẻ dậy thì sớm, theo PGS Nguyễn Thị Hoàn, trưởng khoa nội tiết, Bệnh viện nhi Trung ương, dậy thì sớm được phân thành hai loại: dậy thì sớm thật và dậy thì sớm giả. Dậy thì sớm thật có sự kích hoạt của não (do u não, tổn thương não, teo não, động kinh, u nang buồng trứng, u tuyến thượng thận…) rất dễ dẫn đến tử vong. Dậy thì sớm giả là dậy thì sớm hoóc môn sinh dục, ở bé gái là u nang buồng trứng, bé trai là tăng sản thượng thận bẩm sinh. Trẻ dậy thì sớm do u não ít gặp hơn nhưng khó điều trị hơn, còn dậy thì sớm giả rất thường gặp và nếu điều trị sớm trước năm tuổi có thể chữa khỏi.

Dậy thì sớm làm trẻ luôn cảm thấy bất an. Trẻ cao hơn so với trẻ cùng lứa nhưng khi trưởng thành lại có thân hình tương đối thấp lùn do thời điểm tăng và ngừng phát triển chiều cao đến sớm hơn. Bé gái dậy thì sớm còn có nguy cơ mắc ung thư vú, ung thư dạ con, ung thư buồng trứng… cao hơn trẻ bình thường; bé trai dậy thì sớm có thể bị vô sinh.

Vì vậy khi thấy trẻ có dấu hiệu phát triển bất thường: trẻ trai ăn khỏe, cơ bắp phát triển, hiếu động, hay nghịch bộ phận sinh dục; trẻ gái có núm vú to, tự kích thích sinh lý… phụ huynh cần cho trẻ đi khám ngay.

 

theo suckhoegiadinh

Tin tức y khoa

9 người ăn canh nấm độc, 2 người tử vong

9 người ăn canh nấm độc, 2 người tử vong

Ngày 16/4, bác sỹ Đỗ Văn Giang, Giám đốc Bệnh viện đa khoa tỉnh Lai Châu, cho biết trên địa bàn vừa xảy ra vụ việc 9 người họ hàng ăn...

Đời tái sinh của cô gái ‘mặt ma’

Đời tái sinh của cô gái ‘mặt ma’

Cô gái 23 tuổi ra đời không có xương hàm và lợi trên, khiến vùng giữa mặt chỉ là một cái hố trũng. Trong ngày đầu tiên đến trường, cô...

Cảnh báo tỉ lệ vỡ túi độn PIP tăng 7 lần

Cảnh báo tỉ lệ vỡ túi độn PIP tăng 7 lần

Hai bác sĩ phẫu thuật thẩm mỹ Anh cho biết tỉ lệ vỡ túi độn ngực loại PIP lên tới 1/3, cao hơn rất nhiều so với dự báo trước...

Dinh dưỡng

4 cách giảm cân bằng gừng hiệu quả nhanh nhất cho vóc dáng “chuẩn” như người mẫu

4 cách giảm cân bằng gừng hiệu quả nhanh nhất cho vóc dáng “chuẩn” như người mẫu

Giảm cân bằng gừng là một trong những lựa chọn tuyệt vời cho nàng nào muốn lấy lại vóc dáng "chuẩn" như người mẫu. Gừng là "thành viên...

Về miền Tây thưởng thức chuối tá quạ luộc

Về miền Tây thưởng thức chuối tá quạ luộc

Là đặc sản của vùng Cầu Kè (Trà Vinh), chuối tá quạ cho ít trái (mỗi trái rất to) nên nông dân ngày xưa chỉ trồng vài cây trong vườn để...

Mặt trái của đồ uống chứa caffeine

Mặt trái của đồ uống chứa caffeine

Nếu bạn là dân “nghiền” trà, cà phê hay nước ngọt có ga… thì hãy nhanh chóng điều chỉnh lại “liều lượng” thu nạp của loại thức...

Làm đẹp

Làm đẹp với tóc ngắn theo vô vàn kiểu, nàng không lo nhàm chán

Làm đẹp với tóc ngắn theo vô vàn kiểu, nàng không lo nhàm chán

Làm đẹp với tóc ngắn không chỉ gói gọn trong việc xõa tóc hay uốn xoăn, cắt mái... Vậy đâu là những cách làm tóc đẹp mà các nàng tóc...

4 cách giảm cân bằng gừng hiệu quả nhanh nhất cho vóc dáng “chuẩn” như người mẫu

4 cách giảm cân bằng gừng hiệu quả nhanh nhất cho vóc dáng “chuẩn” như người mẫu

Giảm cân bằng gừng là một trong những lựa chọn tuyệt vời cho nàng nào muốn lấy lại vóc dáng "chuẩn" như người mẫu. Gừng là "thành viên...

Đọc truyện Bà Xã Anh Chỉ Thương Em – ngôn tình hoàn

Đọc truyện Bà Xã Anh Chỉ Thương Em – ngôn tình hoàn

Truyện Bà Xã Anh Chỉ Thương Em làm cho người đọc cảm nhận được sự hạnh phúc khi yêu. Cũng như trong cuộc sống hôn nhân ai cũng muốn mình...

Web hay hữu ích

  • Website đọc truyện ngôn tình sủng hay dành cho bạn gái.
  • Diễn đàn chia sẻ những điền cần biết khi chuẩn bị mang thai dành cho các bà mẹ thương lai.